New York Times araştırması, Madagaskar’da çocuk işçiliği ve ruhsatsız madencilikle ilişkilendirilen altınların uluslararası ticaret ağına nasıl dahil edildiğini incelerken İstanbul Altın Rafinerisi ile LBMA’ya yönelik iddiaları gündeme taşıdı.
Madagaskar’dan İstanbul’a uzanan tedarik zinciri
Araştırmada, Madagaskar’daki bazı küçük ölçekli madenlerden çıkarılan altınların ticari aracılar ve resmî kurumlar kanalıyla küresel piyasalara gönderildiği aktarıldı. Altının çıkarıldığı madenlerdeki çalışma koşulları ile yasal statünün süreç boyunca yeterince denetlenemediği ileri sürüldü.
New York Times’ın haberine göre Madagaskar menşeli altının bir kısmı rafine edilmek üzere İstanbul Altın Rafinerisi’ne ulaştı. Çalışmada, altının tedarik zincirine ilişkin belgelendirme uygulamaları da sorgulandı.
Denetim evraklarıyla ilgili iddialar
Araştırmada öne çıkan iddialardan biri, bazı denetim belgelerinin sonradan değiştirilmesi ve geriye dönük tarihlerle düzenlenmesi oldu. New York Times, LBMA’nın bazı belge işlemlerinde rol oynadığına ilişkin bulgular paylaştı.
Uluslararası altın piyasasında rafinerilerin belirlenen standartlara uyup uymadığının değerlendirilmesi önemli bir güvence kabul ediliyor. Ancak araştırma, belgelerin mevcut olmasının altının çıkarıldığı yerdeki şartların uygunluğunu tek başına kesin biçimde kanıtlamadığını savundu.
İstanbul Altın Rafinerisi’nden açıklama
Haberde İstanbul Altın Rafinerisi’nin uyum yetkilisi Mustafa Salali’nin görüşlerine de yer verildi. Salali, tedarik sürecinde Madagaskar Merkez Bankasının verdiği bilgilere güvenildiğini ve LBMA onayının işlemlerin ilgili standartlara uygunluğunu desteklediğini belirtti.
Bu değerlendirme, rafinerinin araştırmada yer alan iddialara yaklaşımını ortaya koyuyor. Söz konusu iddialar, İstanbul Altın Rafinerisi’nin yasa dışı faaliyet yürüttüğünün mahkeme kararıyla kesinleştiği anlamına gelmiyor.
LBMA’nın sorumlu tedarik sistemi
Londra Külçe Piyasası Birliği, uluslararası altın piyasasında faaliyet gösteren rafineriler için standartlar ve sorumlu tedarik kuralları oluşturuyor. Sistem; altının suç gelirleri, insan hakları ihlalleri veya yasaklanmış faaliyetlerle bağlantılı kaynaklardan gelme riskini azaltmayı hedefliyor.
LBMA’nın 2026 tarihli sorumlu tedarik raporunda, İstanbul Altın Rafinerisi hakkında farklı bir konuyla ilgili Ekim 2025’te başlatılan incelemenin devam ettiği ifade ediliyor. Kuruluşun açıklamasına göre rafineri, inceleme sürerken Good Delivery listesinde bulunmayı sürdürüyor.
Bu ayrı soruşturmanın bulunması, Madagaskar’a ilişkin iddiaların doğrulandığını göstermiyor.
Çocuk işçiliği iddialarının önemi
Araştırmada, Madagaskar’daki bazı madenlerde çocukların sağlık ve güvenlik bakımından tehlikeli şartlarda çalıştırıldığı iddiaları da ele alındı. Yasa dışı madencilik, çalışma koşullarının denetlenmesini ve altının ilk kaynağının belirlenmesini zorlaştırabiliyor.
Altının çeşitli tedarikçilerden toplanarak işlenmesi, madenin ilk çıkarıldığı yerin tespitini daha da güçleştiriyor. Bu nedenle menşe belgeleri, tedarik zinciri kayıtları ve bağımsız saha denetimleri uluslararası standartlarda önem taşıyor.
Altın alıcıları açısından anlamı
Çalışma, küresel altın piyasasında sertifikasyon sistemlerinin işleyişine ilişkin soru işaretlerini gündeme getirdi. Bir altının saflığı ve ağırlığına dair belgeler, ürünün hangi şartlarda çıkarıldığını tek başına ortaya koymuyor.
Bu nedenle tedarik zincirinin izlenebilirliği ile bağımsız doğrulama mekanizmaları, altın ticaretinde güvenilirliğin temel unsurları arasında yer alıyor. İddialarla ilgili hukuki ve kurumsal süreçlerin sonuçları, konu hakkında daha kesin değerlendirme yapılabilmesi açısından önem taşıyacak.
