Hazine eski Müsteşarı ve iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, “Kendime Yazılar” adlı bloğunda yayımladığı “Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?” başlıklı yazısında Türk Lirası’nın satın alma gücü ile piyasa kuru arasındaki farkı Big Mac Endeksi üzerinden değerlendirdi.
Eğilmez, bir ülke parasının dış dünyadaki değerinin döviz kuru üzerinden ölçüldüğünü, ancak kurun yalnızca arz ve talebe göre oluşmadığını belirtti. Faiz farkları, risk primi, sermaye hareketleri, merkez bankası müdahaleleri ve beklentilerin de kur üzerinde etkili olduğunu vurguladı.
“Big Mac Endeksi kabaca karşılaştırma imkânı veriyor”
Eğilmez, satın alma gücü paritesinin temel mantığını şöyle anlattı:
“Satın alma gücü paritesinin (SAGP) temel mantığı basit: Farklı ülkelerde aynı veya benzer ürünlerin fiyatlarını karşılaştırıyoruz. The Economist’in uzun yıllardır yayımladığı Big Mac Endeksi de bu yöntemi kullanıyor. Big Mac, birçok ülkede büyük ölçüde standart bir ürün olduğu için ülkeler arasındaki fiyat ve satın alma gücü farklarını kabaca görmemizi sağlıyor.”
Piyasa kuru 47,50 TL, SAGP kuru 65 TL
Eğilmez, 30 Temmuz 2026 verileri üzerinden yaptığı hesaplamada dünya genelinde Big Mac’in ortalama fiyatının yaklaşık 5 dolar, Türkiye’deki fiyatının ise 325 TL olduğunu aktardı.
Piyasa kuru olarak 47,50 TL’yi esas alan Eğilmez, Türkiye’deki Big Mac’in dolar karşılığının 6,84 dolar olduğunu ve bu fiyatın dünya ortalamasından yaklaşık yüzde 37 daha yüksek kaldığını belirtti.
Eğilmez hesaplamasını şu sözlerle anlattı:
“30 Temmuz 2026 tarihli verilere göre Big Mac’in dünya ortalama fiyatı yaklaşık 5 dolar, Türkiye’deki fiyatı ise 325 TL. Piyasa kuru olan 47,50 TL üzerinden Türkiye’deki Big Mac’in dolar karşılığı 6,84 dolar. Yani Türkiye’deki Big Mac, piyasa kuruyla dünya ortalamasından yaklaşık %37 daha pahalı. Bu karşılaştırmadan hareketle Big Mac fiyatlarını eşitleyen SAGP kuru ise 325 TL / 5 dolar = 65 TL/dolar. Dolayısıyla Big Mac Endeksi’ne göre Türk Lirası’nın satın alma gücünü esas alan dolar kuru, Temmuz 2026 sonunda yaklaşık 65 TL. Arada 17,50 TL’lik bir fark var.”
“Bir ülkenin parasını güçlü göstermek gerçekten zenginleştirir mi?”
Eğilmez, kur politikasının ekonomik gerçeklikten uzun süre uzaklaşmasının farklı kanallardan maliyet yaratabileceğini belirterek analizini şu sözlerle tamamladı:
“Asıl soru şu: Bir ülkenin parasını güçlü göstermek gerçekten o ülkeyi zenginleştirir mi, yoksa yalnızca dolar cinsinden görünen rakamları mı değiştirir? Türkiye’nin son dönemdeki kur politikasını ve bunun milli gelir, kişi başına gelir ve faiz maliyeti üzerindeki etkilerini anlamak için asıl tartışılması gereken nokta da bu. Çünkü bir kurun ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutulmasının maliyeti, zaman içinde başka kanallardan ortaya çıkabiliyor.”
12 Ağustos’ta dolar 47,74 TL seviyesinde
12 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 07.15 itibarıyla dolar/TL 47,7451 TL alış ve 47,7652 TL satış seviyesinde işlem görüyor.
Euro/TL ise aynı saatlerde 55,1420 TL seviyesinde bulunuyor.
Böylece Eğilmez’in Big Mac Endeksi üzerinden hesapladığı 65 TL’lik satın alma gücü paritesi kuru ile güncel piyasa kuru arasında yaklaşık 17,25 TL’lik fark bulunuyor.
Bankalarda döviz alış ve satış fiyatları
Amerikan Doları: 46,4887 TL alış, 49,0568 TL satış
Euro: 53,6247 TL alış, 56,5919 TL satış
İngiliz Sterlini: 62,7737 TL alış, 66,2757 TL satış
Avustralya Doları: 32,7978 TL alış, 34,6145 TL satış
Danimarka Kronu: 7,1731 TL alış, 7,5697 TL satış
İsveç Kronu: 4,8756 TL alış, 5,1463 TL satış
İsviçre Frangı: 57,231 TL alış, 60,4148 TL satış
Japon Yeni: 0,29165 TL alış, 0,30777 TL satış
Kanada Doları: 33,3707 TL alış, 35,2167 TL satış
Kuveyt Dinarı: 150,3516 TL alış, 158,9656 TL satış
Norveç Kronu: 4,8958 TL alış, 5,1684 TL satış
Suudi Arabistan Riyali: 12,3772 TL alış, 13,0696 TL satış
