Konutlarda nisan ayında yürürlüğe giren kademeli doğalgaz tarifesinin etkisinin, kış aylarında tüketimin yükselmesiyle daha belirgin hâle gelmesi bekleniyor. Yeni sistem kapsamında her il için ayrı tüketim sınırları belirlenirken konut aboneleri, kullanım miktarlarına göre Kademe-1 ve Kademe-2 olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Vergiler ve Sistem Kullanım Bedeli dâhil olmak üzere Kademe-1 kapsamındaki aboneler tükettikleri her metreküp doğalgaz için 16,23 lira, Kademe-2 kapsamındaki aboneler ise 26,13 lira ödüyor.
Etkilenen abone oranı yüzde 40’a çıkabilir
Kademeli tarifeden ilk aşamada konut abonelerinin yaklaşık yüzde 12’sinin etkilenmesinin beklendiği açıklanmıştı. Ancak sektörden kaynaklar, kış aylarında ısınma amaçlı tüketimin artmasıyla bu oranın çok daha yukarı çıkabileceğini belirtti.
Sektör kaynakları, Türkiye’de yaklaşık 23 milyon konut abonesi bulunduğunu hatırlatarak kademeli tarifenin abonelerin yüzde 35 ila yüzde 40’ını etkileyebileceğini ifade etti. Bu tahminin gerçekleşmesi hâlinde milyonlarca abonenin daha yüksek ücret uygulanan ikinci kademe üzerinden faturalandırılması gündeme gelebilecek.
Kasım ve aralık aylarına dikkat çekildi
Sektör temsilcileri, doğalgaz tüketiminin özellikle kasım ve aralık aylarında belirgin biçimde arttığını belirtti. Kaynaklar, bu dönemde doğalgaz faturalarında ciddi yükselişler yaşanabileceğini, özellikle aralık ayında yüksek faturaların abonelerin tepkisine yol açabileceğini değerlendirdi. Faturalardaki artışın boyutu, ilin tüketim sınırına, hanenin kullanım miktarına ve abonenin hangi kademede yer aldığına göre değişecek.
İkinci kademede birim fiyat yüzde 61 daha yüksek
Kademe-1’de doğalgazın metreküp fiyatı 16,23 lira, Kademe-2’de ise 26,13 lira olarak uygulanıyor. Buna göre ikinci kademedeki birim fiyat, ilk kademeye göre yaklaşık yüzde 61 daha yüksek seviyede bulunuyor. Bu nedenle tüketim sınırını aşan abonelerin faturalarında belirgin artış yaşanması bekleniyor. Ancak faturanın tam olarak iki katına çıkıp çıkmayacağı, toplam tüketim miktarına ve tarifenin hangi bölüme nasıl uygulandığına bağlı olarak değişecek.
Merkezi sistemle ısınan binalar risk altında
Kademeli tarifenin merkezi sistemle ısınan ve çok sayıda dairenin bulunduğu sitelerde daha belirgin sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor. Doğalgaz dağıtım şirketlerinin bazı sitelere gönderdiği mayıs ayı faturalarında, uygulama öncesine göre dikkat çekici artışlar görüldüğü öne sürüldü. Sektör kaynakları, merkezi sistem kullanan büyük sitelerde toplam tüketimin belirlenen sınırı aşmasının aboneleri Kademe-2 tarifesine taşıyabileceğini belirtti.
Fatura daire sayısına bölünüyor
Merkezi sistemle ısınan binalarda toplam doğalgaz faturası, binadaki daire sayısı esas alınarak paylaştırılıyor. Örneğin 25 daireli bir sitede oluşan toplam fatura 25’e bölünüyor ve her dairenin ödeyeceği tutar bu hesaplamaya göre belirleniyor. Toplam tüketimin yüksek olması durumunda binanın daha pahalı tarifeye geçmesi, daire başına düşen ödeme tutarını da artırabiliyor.
Deniz kıyısındaki kentler de etkilenebilir
Sektör kaynakları, kademeli tarifenin deniz kıyısındaki illerde yaşayan aboneler açısından da sorun yaratabileceğini değerlendirdi. Bu bölgelerde tüketim sınırlarının aşılması hâlinde abonelerin daha yüksek fiyat uygulanan ikinci kademeden doğalgaz kullanmak zorunda kalabileceği ifade edildi. Uygulamanın illere göre farklı tüketim limitlerine dayanması nedeniyle abonelerin bulundukları kent için belirlenen sınırı takip etmeleri önem taşıyor.
Fatura artışı herkeste aynı olmayacak
Kademeli tarifenin etkisi her abone için aynı olmayacak. Fatura tutarı; kullanılan doğalgaz miktarı, ilin tüketim limiti, konutun yalıtımı, ısınma sistemi ve abonenin hangi tarifeye girdiğine göre değişecek. Bu nedenle “faturalar iki katına çıkacak” değerlendirmesi bütün aboneler için geçerli değil. Ancak tüketim sınırını aşarak Kademe-2’ye geçen hanelerde önemli artışlar yaşanabileceği belirtiliyor.
