Son dönemde akaryakıt fiyatlarında peş peşe görülen sert dalgalanmaların ardından gözler 1 Ekim 2026 tarihi üzerinde toplamaya başladı. Sektör kaynaklarına göre benzinde uygulanacak eşelmobil sistemi mevcut takvim doğrultusunda sona ererse litre başına ÖTV tutarı 4,43 TL’den 14,83 TL’ye çıkacak. Vergi artışının KDV’ye de yansımasıyla benzinin litresinde yaklaşık 12 lira 48 kuruşluk artış gündeme gelebilir.
Vergi artışının etkisi hesaplarda
Sektör temsilcilerinin hesaplarına göre benzindeki vergi artışının 10,40 TL’si ÖTV’den kaynaklanacak. ÖTV artışının fiyatın KDV matrahına da girmesi nedeniyle yaklaşık 2,08 TL’lik ek KDV etkisi oluşacak. Böylece pompaya yansıması beklenen toplam vergi kaynaklı artış yaklaşık: 10,40 TL ÖTV + 2,08 TL KDV = 12,48 TL seviyesine ulaşabilir.
Ancak bu tutar, 25 Eylül itibarıyla kesinleşmiş yeni bir pompa zammı değildir. Mevcut düzenleme değiştirilmez ve benzine ilişkin yeni bir eşelmobil kararı alınmazsa 1 Ekim’de ortaya çıkması beklenen vergi etkisini ifade eder.
ÖTV 4,43 TL’den 14,83 TL’ye yükseliyor
Benzinde hâlen eşelmobil sistemi nedeniyle litre başına yaklaşık 4,43 TL ÖTV uygulanıyor. Mevcut takvim değişmezse 1 Ekim itibarıyla bu tutarın 14,83 TL’ye yükselmesi bekleniyor. Böylece yalnızca ÖTV kalemindeki artış 10,40 TL olacak.
Sektör kaynakları, bunun tek seferde gerçekleşmesi halinde benzinde bugüne kadarki en yüksek tutarlı pompa artışlarından birinin yaşanacağını belirtiyor.
Sektör kaynakları: “Bu yönde yeni bir karar alınırsa elbette bu mümkün. Yeni bir karar alınmazsa 1 Ekim’de çok yüksek bir zam bizi bekliyor.”
Dolayısıyla 1 Ekim’de oluşacak nihai fiyat açısından önümüzdeki günlerde yayımlanabilecek yeni bir karar kritik önem taşıyor.
Eşelmobil sistemi nasıl uygulandı?
Akaryakıtta yıl içinde hızla yükselen petrol ve ürün fiyatlarının pompaya yansımasını kontrol altına almak amacıyla eşelmobil sistemi devreye alınmıştı. Sektör kaynaklarının aktardığı takvime göre ilk düzenlemede fiyat artışlarının önemli bir bölümü ÖTV’den karşılandı. Temmuz ayında yapılan ikinci düzenlemeyle akaryakıtta oluşabilecek zamların 31 Temmuz’a kadar yüzde 50’sinin, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde ise yüzde 25’inin ÖTV üzerinden karşılanması öngörüldü. İndirim oluşması durumunda ise ÖTV’nin aynı ölçüde artırılması sistemi benimsenmişti. Benzin için mevcut takvimde eşelmobil uygulamasının 1 Ekim itibarıyla sona ermesi öngörülüyor.
Motorinde farklı takvim uygulanıyor
Ağustos ayında yapılan ayrı düzenlemeyle motorindeki ÖTV için kademeli bir takvim oluşturuldu. Buna göre motorinde ÖTV: 13-31 Ağustos döneminde sıfır olarak uygulanacak. 1 Ocak 2027’den itibaren ise motorinde litre başına ÖTV’nin 13,9006 TL olması öngörülüyor. Benzin ve LPG’de ise ağustos ayında aynı yönde yeni bir kademelendirme yapılmadığı için benzinde 1 Ekim tarihi öne çıkıyor.
Benzin 90 TL’yi aşabilir
25 Eylül itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litresi 80,40 TL, Anadolu Yakası’nda ise 80,30 TL seviyesinde bulunuyor. Ankara’da litre fiyatı 81,40 TL, İzmir’de ise 81,70 TL seviyesinde. Mevcut fiyatlara başka hiçbir piyasa değişkeni eklenmeden yalnızca 12,48 TL’lik vergi etkisinin tamamen pompaya yansıdığı varsayımında; İstanbul’da benzin yaklaşık 92,8-92,9 TL, Ankara’da yaklaşık 93,9 TL, İzmir’de ise yaklaşık 94,2 TL seviyesine ulaşabilir. Bu hesaplama yalnızca mevcut fiyatlara beklenen vergi artışının eklenmesiyle yapılan teorik bir hesap. 1 Ekim’e kadar petrol fiyatı, dolar kuru ve uluslararası benzin fiyatındaki değişimler nihai pompa fiyatını aşağı veya yukarı yönlü değiştirebilir.
İzmit’te 93 TL’nin üzeri gündemde
Kocaeli’nin İzmit ilçesinde 25 Eylül tarihli fiyat listelerinde yaygın akaryakıt markalarında benzinin litresi yaklaşık 80,70-80,90 TL bandında bulunuyor. Petrol Ofisi: 80,90 TL
Shell: 80,90 TL
Aytemiz: 80,80 TL
Lukoil: 80,90 TL
Petline: 80,69 TL
seviyelerinde fiyat görülüyor. Mevcut fiyatlara 12,48 TL’lik artışın tamamen yansıması halinde İzmit’te benzinin litresi teorik olarak yaklaşık 93,2-93,4 TL bandına çıkabilir.
Motorine bir gün arayla indirim ve zam geldi
Akaryakıt piyasasındaki dalgalanma motorin fiyatlarına da sert şekilde yansıdı. 24 Eylül’de motorine yaklaşık 5,50 TL indirim yapılmasının ardından, 25 Eylül gece yarısından itibaren litre fiyatına yaklaşık 2,55 TL zam geldi. Son artışla motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda 93,50 TL, Ankara’da 94,60 TL, İzmir’de ise 94,90 TL seviyesine çıktı. İzmit’te de birçok büyük akaryakıt markasında motorinin litre fiyatı 93 TL’nin üzerinde seyrediyor.
Brent petrol yeniden yükselişte
Vergi düzenlemelerinin yanı sıra küresel petrol fiyatlarındaki sert hareketler de Türkiye’de akaryakıt tabelasını etkiliyor. 25 Eylül sabahında Brent petrol yüzde 0,82 düşüşle 105,73 dolara kadar gerilese de gün içindeki hareketlerde yeniden 108 doların üzeri görüldü. ABD ile İran arasındaki savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatı, Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve küresel arz endişeleri petrol fiyatlarında yüksek oynaklığa neden oluyor.
1 Ekim öncesi gözler yeni kararda
Benzin kullanıcıları açısından önümüzdeki günlerin en önemli başlığı, mevcut eşelmobil takviminde değişiklik yapılıp yapılmayacağı olacak. Yeni bir düzenleme yayımlanmazsa sektör kaynaklarının hesabına göre benzinde yaklaşık 12,48 TL’lik tek seferlik vergi etkisi ortaya çıkabilecek. Yeni bir eşelmobil veya kademeli ÖTV düzenlemesi yapılması halinde ise bu artışın miktarı ve pompaya yansıma takvimi değişebilecek.
“Bu yönde yeni bir karar alınırsa elbette bu mümkün. Yeni bir karar alınmazsa 1 Ekim’de çok yüksek bir zam bizi bekliyor.”
Dolayısıyla 1 Ekim’de oluşacak nihai fiyat açısından önümüzdeki günlerde yayımlanabilecek yeni bir karar kritik önem taşıyor.
CATEGORY: ekonomi
