Kral Terzi Recep Ataç, 1973 yılında başladığı terzilik mesleğini yarım asırdan uzun süredir sürdürüyor. Geçmişte yoğun siparişler nedeniyle bazı tamirlerden ücret almadıklarını, bugün ise esnafın siftah dahi yapmakta zorlandığını anlatırken, hazır giyimin yaygınlaşması, üretim maliyetlerinin yükselmesi ve gençlerin farklı sektörlere yönelmesiyle mesleğin giderek kan kaybettiğini ifade etti. Küçük esnaf için vergi indirimi, uygun kredi ve makine desteği talep eden Ataç, terziliğe başladığı yılları ve şu anki durumu samimi bir dille paylaşıyor.
Kırılma 2000’li Yıllarda Başladı
Terzilikteki değişimin 1990’lı yılların sonundan itibaren hissedildiğini dile getiren Ataç, 2000’li yıllarla birlikte mesleğe olan ilginin ciddi biçimde düştüğünü ifade etti. Yeni ustaların yetişmediğine dikkati çeken Ataç, “Artık yetişen pek olmadı, eski yetişenlerle yürümeye çalıştık. 2000’lerden sonra çıraklık için talep gelmedi. Fabrikalar ve diğer iş imkânları gençlere daha cazip geldi. Çünkü gençler bu meslekte bir gelecek göremiyor.” dedi.
“Önce ayakta durabilmemiz gerekiyor”
Küçük esnafın vergi ve işletme giderleri karşısında zorlandığını söyleyen Ataç, devletten daha koruyucu bir politika beklediklerini belirtti. Vergiye karşı olmadığını vurgulayan Ataç, esnafın kazancı dikkate alınarak bir sistem kurulması gerektiğini savundu: “Vergisiz devlet olmaz, biz bunu istemiyoruz. Beni takip et, kontrol et. Kaçak yakalarsan cezamı da yaz. Ama önce benim yevmiyemi ve dükkân kiramı kurtarmama imkân ver. Ben ayakta duramazsam nasıl vergi vereceğim? Kazanmadan vermek Allah’a mahsustur.” Muhasebe, kira, elektrik, malzeme ve vergi giderlerinin esnafın omzundaki yükü artırdığını belirten Ataç, “Yaşım 64 oldu. Bu saatten sonra başka meslek mi öğreneceğim? Çalışacak insan bulamıyorum, kendim çalışıyorum. Sabah dükkâna geliyorum, saat 12.00-13.00 oluyor, halâ siftah yapmamış oluyorum.” ifadelerini kullandı.
“İnsanların cebinde nakit kalmadı”
Ekonomik sıkıntının yalnızca esnafı değil, müşterileri de etkilediğini söyleyen Ataç, vatandaşların büyük bölümünün alışverişlerini kredi kartı veya banka transferiyle yaptığını belirtti. IBAN üzerinden alınan ödemelerde oluştuğunu söylediği vergi yükünün küçük işlemlerde kazancı daha da azalttığını savunan Ataç, “İnsanların cebinde gerçekten para yok. Büyük bölümü borçlu, işler kartla dönüyor. Müşteri ‘IBAN’a göndereyim.’ diyor. Bir paça işlemi 150-200 liraysa kesintilerden sonra esnafa ne kalacak?” diye konuştu.
Makine ve Kredi Desteği Olmalı
Küçük esnafa uygun koşullu kredi verilmesi ve eski makinelerin yenilenmesi için destek sağlanması gerektiğini belirten Ataç, terzilerin çağın teknolojisine ayak uydurmasının ancak kamunun desteğiyle mümkün olabileceğini söyledi. Ataç, “Eski makineler artık çalışmıyor. Usta da çırak da yok. Elimizdeki makinelerin iyi olması gerekiyor ki düzgün iş çıkarabilelim. Devlet destek versin, sonra da gelip denetimini yapsın. Küçük esnafın varlığını sürdürebilmesi için vergi yükü de yeniden değerlendirilmeli.” dedi.
Bir Takım Elbisenin İşçiliği 15 Bin Lira
El emeğiyle dikilen bir takım elbisenin en az altı günlük çalışma gerektirdiğini anlatan Ataç, yalnızca işçilik bedelinin 15 bin lirayı bulduğunu söyledi. Bu rakamın yüksek görünmesine rağmen giderler karşılandıktan sonra terziye sınırlı bir kazanç kaldığını ifade etti: “Bir takım elbise altı günden önce bitmez. Günlük yevmiyeyi 2 bin liradan hesaplasanız 12 bin lira yapar. Yaklaşık bin 800 lira da malzeme gideri var. Toplam 13 bin 800 liraya ulaşıyor. Bunun içinde kira, elektrik ve vergi yok. Yarınımız için ayıracağımız para da yok. Buna rağmen müşterime ‘15 bin liraya takım elbise dikiyorum.’ demeye utanıyorum.” Ataç’ın verdiği bilgilere göre kumaşı müşteriye ait olmak üzere ceket dikimi 12 bin lira, pantolon ve yelek dikimi 2 bin 500’er lira, etek dikimi ise 2 bin lira. Ataç, yalnızca bir yeleğin iç malzemelerinin yaklaşık 400 liraya ulaştığını kaydetti.
Paça 200, Fermuar Değişimi 250 Lira
Tamir ücretlerine ilişkin de bilgi veren Ataç, pantolon paçası ve bel açma işleminin 200’er lira, fermuar değişiminin ise malzemeyle birlikte 250 lira olduğunu söyledi. Basit gibi görünen işlemlerin ütü ve yeniden şekillendirme aşamaları bulunduğunu dile getiren Ataç, “Pantolon paçası yapılırken ürün önce ters çevrilip ütülenmeli. Bel açıldığında pantolonun tamamının ütüsü yeniden yapılmalı. Müşteriye düzgün bir iş teslim edebilmek için bunlar gerekli.” dedi.
Hazır Giyim Terziliğin Önüne Geçti
Hazır giyimin yaygınlaşmasının kişiye özel dikimi büyük ölçüde azalttığını belirten Ataç, kaliteli konfeksiyon ürünlerinin de 20-25 bin liradan başladığını söyledi. Daha ucuz ürünlerin bulunduğunu ancak kumaş kalitesinin geçmişe göre düştüğünü savunan Ataç, tanınmış markaların kumaşlarının dahi eski niteliğini taşımadığını ifade etti. Ataç, “Her taraf naylonlaştı, kalite düştü. Konfeksiyon firmaları kumaşlarını özel dokutup seri üretim yapıyor. Biz ise tek bir kişi için günlerce emek veriyoruz. Bu nedenle maliyetlerimiz aynı olamaz.” diye konuştu.
Terzilere Sınıflandırma Çağrısı
Meslekte yeterliliği bulunmayan kişilerle ustaların aynı kategoride değerlendirilmesine tepki gösteren Ataç, Terziler Odası başta olmak üzere meslek kuruluşlarının denetimleri artırmasını istedi. Ataç, “İğne tutmasını bilmeyenle yıllarını bu mesleğe vermiş ustayı aynı kefeye koymayın. İş yerleri dolaşılsın, ustalar yaptığı işe ve yeterliliğine göre sınıflandırılsın. Mesleğe gerçekten sahip çıkılması lazım.” ifadelerini kullandı.
“Bu yıl denize ayağımı sokmadım”
Sabah saat 08.00’den akşam 20.00’ye kadar çalıştığını söyleyen Recep Ataç, uzun çalışma saatlerine rağmen g
CATEGORY: ekonomi
